ممنوعیت‌های آموزشی

۱. محدودسازی مکاتب ابتدایی و بستن مکاتب دینی

اگرچه رفتن دختران به مکاتب ابتدایی همچنان مجاز است، اما تنها تا صنف ششم (BAMF ۲۰۲۵). افزون بر این، طالبان در اگست ۲۰۲۵ در کابل چندین مکتب دینی (مدارس) را برای دختران بزرگ‌تر بستند، به‌گونه‌ای که در بسیاری جاها مکتب ابتدایی یگانه فرصت آموزشی باقی‌مانده است (BAMF ۲۰۲۵). افغانستان همچنان یگانه کشور جهان است که آموزش فراتر از دورهٔ ابتدایی را برای زنان و دختران به‌طور رسمی ممنوع کرده است (UNESCO ۲۰۲۶). اکنون حدود ۲.۴ میلیون دختر به‌گونهٔ نظام‌مند از نظام مکاتب متوسطه کنار گذاشته شده‌اند (UNESCO ۲۰۲۶؛ Reuters ۲۰۲۶).

۲. کمبود حاد معلم و چرخهٔ نزولی

جداسازی سخت‌گیرانهٔ جنسیتی و این قاعده که دختران تنها از سوی زنان آموزش داده شوند، به بحران آموزشی گسترده‌ای انجامیده است:

فرار و ممنوعیت شغلی: شمار زیادی از معلمان زن واجد شرایط کشور را ترک کرده‌اند (Reuters ۲۰۲۶). زنان در خدمات دولتی بخشاً برکنار شدند یا وظایف‌شان به‌شدت محدود شد (BAMF ۲۰۲۶). افزون بر این، طالبان به‌گونهٔ فزاینده زنان را از تدریس به پسران منع می‌کنند که به کمبود حاد آموزگار در مکاتب پسرانه می‌انجامد (Reuters ۲۰۲۶).
چرخهٔ معیوب: از آن‌جا که دختران سال‌هاست اجازهٔ رفتن به مکاتب عالی‌تر یا پوهنتون‌ها را ندارند، هیچ معلم زن واجد شرایط تازه‌ای جای معلمان پیشین را نمی‌گیرد (UNICEF ۲۰۲۶).
پیش‌بینی آینده: بر پایهٔ تحلیل‌های تازه، افغانستان را تا سال ۲۰۳۰ خطر کمبود تا ۲۰٬۰۰۰ معلم زن واجد شرایط در این نظام تهدید می‌کند (UNICEF ۲۰۲۶). برآورد دیگری از UNESCO این کمبود را دست‌کم ۱۱٬۰۰۰ آموزگار زن آموزش‌دیده تخمین می‌زند (Reuters ۲۰۲۶).

منابع

BAMF – Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (2025): Briefing Notes Afghanistan – Juli bis Dezember 2025 (Zusammenfassung). bamf.de
BAMF – Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (2026): Länderreport Afghanistan – Wirtschaftliche und humanitäre Lage, Stand 03/2026. bamf.de
Reuters (2026): Taliban have barred 2.4 million Afghan girls from school since 2021, UNESCO says. Reuters wire copy, published by The Star. thestar.com.my
UNESCO (2026): Five years on: UNESCO calls for the full restoration of the right to education for Afghan girls and women. unesco.org
UNICEF (2026): The Cost of Inaction on Girls’ Education and Women’s Labour Force Participation in Afghanistan. UNICEF UK press release. unicef.org.uk